SRC BELGESİ   SRC1 Belgesi  SRC2 Belgesi  SRC3 Belgesi  SRC4 Belgesi  SRC5 Belgesi

GÜMRÜK, TIR VE KAÇAKÇILIK MEVZUATI | Src Belgesi src belgesi
SRC BELGESİ ÇIKMIŞ SORULAR


                                                                                  SRC ÇIKMIŞ SORULAR
  SRC1 BELGESİ SRC2 BELGESİ SRC3 BELGESİ SRC4 BELGESİ

 

       
06 Şubat 2016   Başla  Başla  Başla  Başla
17 Ekim 2015   Başla  Başla  Başla  Başla
07 Aralık 2013   Başla   Başla    Başla    Başla 
28 Eylül 2013    Başla   Başla   Başla    Başla 
09 Haziran 2013   Başla   Başla    Başla    Başla 
10 Mart 2013   Başla   Başla    Başla    Başla 
08 Aralık 2012   Başla   Başla    Başla    Başla 
29 Eylül 2012  Başla  Başla  Başla   Başla 
30 Haziran 2012  Başla  Başla  Başla    Başla 
24 Mart 2012   Başla    Başla   Başla  Başla

 

 

 


ARAÇ BİLGİSİ VE EKONOMİK ARAÇ KULLANIMI
ÇALIŞMA VE DİNLENME SÜRELERİ
DAVRANIŞ PSİKOLOJİSİ
DÜZENLİ YOLCU TAŞIMACILIĞI
GÜMRÜK, TIR VE KAÇAKÇILIK MEVZUATI
GÜVENLİ SÜRÜŞ TEKNİKLERİ
GEÇİŞ BELGELERİ VE GÜZERGÂH KURALLARI ÖZETİ
İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ - ÖZET
HARİTANIN ÖNEMİ VE TANIMI
TEHLİKELİ MADDE TAŞIMACILIĞI
TRAFİK KAZALARININ ÖNLENMESİ
TRAFİK KURALLARI VE CEZALAR
TURİZM TAŞIMACILIĞI
ULAŞTIRMA MEVZUATI DERSİ ÖZETİ
YASAL SORUMLULUKLAR VE SİGORTA DERSİ ÖZETİ

GÜMRÜK, TIR VE KAÇAKÇILIK MEVZUATI


I. MODÜL – MEVZUAT VE HUKUK


1.    GÜMRÜK, TIR VE KAÇAKÇILIK MEVZUATI


4458 sayılı Gümrük Kanunu ve Gümrük Yönetmeliği ile başlayan konuya ilişkin açıklamalarımız, 5607 Sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ve TIR Mevzuatı ile sona erecektir.


GÜMRÜK KANUNU


4458 Sayılı Gümrük Kanunu
TBMM Kabul Tarihi: 27.10.1999
Gümrük Kanunun amacı, Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesi’ ne giren ve çıkan eşyaya ve taşıt araçlarına uygulanacak gümrük kurallarını belirlemektir.
Gümrük Kanunu ve Gümrük Yönetmeliğinde Yer Alan Bazı Tanımlar
Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesi, Türkiye Gümrük Bölgesi veya Gümrük Bölgesi: Türkiye Cumhuriyeti topraklarını, karasularını, iç sularını ve hava sahasını kapsayan bölgedir.
Gümrük Statüsü: Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi’ nde serbest dolaşıma girmiş olup olmadığı yönünden durumudur.
Gümrük Vergileri: Yürürlükteki hükümler uyarınca eşyaya uygulanan ithalat vergilerinin ya da ihracat vergilerinin tümüdür.
İthalât Vergileri: Eşyanın ithalinde öngörülen gümrük vergileri ve eş etkili vergiler ile tarım politikası veya işlenmiş tarım ürünleriyle ilgili özel düzenlemeler çerçevesinde alınan ithalat vergileridir.
İhracat Vergileri: Eşyanın ihracatında öngörülen gümrük vergileri ve eş etkili mali yükler ile tarım politikası veya işlenmiş tarım ürünleriyle ilgili özel düzenlemeler çerçevesinde alınan ihracat vergileridir.
Yükümlü: Gümrük yükümlülüklerini yerine getirmekle sorumlu bütün kişilerdir.
Gümrük Rejimi: Serbest Dolaşıma Giriş Rejimi, Transit rejimi, Gümrük Antrepo Rejimi, Dâhilde İşleme Rejimi, Gümrük Kontrolü Altında İşleme Rejimi, Geçici İthalat Rejimi, Hariçte İşleme Rejimi İle İhracat Rejimi.
Gümrük Beyanı: Belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde eşyanın bir gümrük rejimine tabi tutulması talebinde bulunulmasıdır.
Beyan Sahibi: Kendi adına beyanda bulunan kişiyi veya adına beyanda bulunulan kişidir.
Eşyanın Gümrüğe Sunulması: Eşyanın gümrük idaresine ya da gümrükçe tayin edilen veya uygun görülen herhangi bir yere getirilmesi üzerine, belirlenen usul ve esaslara uygun olarak, gümrük idarelerine yapılan bildirimi.
Eşyanın Teslimi: Eşyanın tâbi tutulduğu gümrük rejimi ile öngörülen amaçlar doğrultusunda gümrük idareleri tarafından ilgilisine teslimidir.
Elleçleme: Gümrük gözetimi altındaki eşyanın aslî niteliklerini değiştirmeden istiflenmesi, yerinin değiştirilmesi, büyük kaplardan küçük kaplara aktarılması, kapların yenilenmesi veya tamiri, havalandırılması, kalburlanması, karıştırılması ve benzeri işlemleridir.
Eşya: Her türlü madde, ürün ve değeri
Gümrük Kanunu Çerçevesinde Temsil Hakkı; Bütün kişiler, gümrük mevzuatı ile öngörülen tasarrufları ve işlemleri gerçekleştirmek üzere gümrük idarelerindeki işleri için bir temsilci tayin edebilirler. Transit taşımacılık yapan veya arızî olarak beyanda bulunan kişiler hariç olmak üzere, temsilci Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik bulunan kişilerdir.
Gümrük Mevzuatı Çerçevesinde Kişilerin Bilgi Edinme Hakkı; Kişiler gümrük idarelerinden gümrük mevzuatının uygulanması hakkında bilgi talep edebilirler. Ancak bu tür bir talep, fiilen tasarlanan bir ithalat ya da ihracat işlemine dayanmıyorsa reddedilebilir. Bilgiler, talep edene ücretsiz olarak verilir. Bununla birlikte, özellikle eşyanın kimyasal analizi veya ekspertizi ya da talep edene geri gönderilmesi nedeniyle gümrük idarelerince yapılan masraflar, talepte bulunan tarafından karşılanır.
Gümrük Vergilerinin Hesaplanması ve Gümrük Tarifesi; Gümrük vergileri, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihte yürürlükte olan gümrük tarifesine göre hesaplanır. Gümrük Tarife Cetveli, izahnamesi ve eşya fihristi, Müsteşarlıkça hazırlanır ve Resmî Gazete’de yayımlanır. Bu şekilde yayımlanan metinler idarî ve yargısal uygulamalarda esas tutulur.
Gümrük Mevzuatı Çerçevesinde Kişilerin Yükümlülükleri:
Gümrük idareleriyle muhatap olan kişiler;
    Gümrük Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak çıkarılan tüzük, kararname ve yönetmelik hükümlerine uymak,
    Tüzük ve kararnamelerde yazılı hükümlere göre yapacağı gözetim ve denetimlere tabi olmak,
    Bu idarelerin kendi adına veya başka idareler nam veya hesabına tahsil edeceği her tür vergi, resim, harç ve ücretleri ödemek veya bunları teminata bağlamak,
    Kanun, tüzük, kararname ve yönetmelik hükümlerinin uymayı zorunlu kıldığı her tür işlemleri yerine getirmek
ile yükümlüdürler.
Gümrük Kanununa Tâbi Eşyanın Menşei; Tümüyle bir ülkede elde edilen veya üretilen eşya, o ülke menşelidir. Türkiye tarafından belirli ülkelerin eşyasına uygulanan hükümleri aşmak olduğu tespit edilen veya yapılan araştırma sonucunda hakkında bu yönde bir kanaat oluşan bir işçilik veya işlemle üretilmiş eşya, o ülke menşeli sayılmaz.
Eşyanın Gümrük Kıymeti; Eşyanın gümrük kıymeti, Gümrük Tarifesi’ nin ve eşya ticaretine ilişkin belirli konularda getirilen tarife dışı düzenlemelerin uygulanması amacıyla, bu bölümde yer alan hükümler çerçevesinde belirlenen kıymettir.
İthal eşyasının gümrük kıymeti, eşyanın satış bedelidir. Satış bedeli, Türkiye’ye ihraç amacıyla yapılan satışta Kanunun ilgili maddelerinde gerekli düzeltmelerin de yapıldığı, fiilen ödenen veya ödenecek fiyattır.
Eşyanın Gümrüklü Değeri (Gümrüklenmiş Değer): İthal Eşyanın CIF Değeri, ihraç eşyanın FOB değeri üzerine gümrük vergileri eklenerek bulunan değerdir.
Eşyanın gümrük vergisine esas alınacak kıymetinin Türk Lirası olarak beyanı zorunludur. Fatura veya diğer belgelerde yazılı yabancı paralar, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihte yürürlükte olan TC Merkez Bankası döviz satış kurları üzerinden Türk Lirasına çevrilir.
Taşıtların Türkiye Gümrük Bölgesine Giriş ve Çıkışı;
Türkiye Gümrük Bölgesine giriş ve çıkış gümrük kapılarından yapılır. Türkiye Gümrük Bölgesi’ nin giriş noktalarındaki gümrük kapıları ile içeride bulunan gümrük kapıları arasında belirli yolların takip edilmesi zorunludur. Giriş ve çıkış kapıları ile bunları birbirine bağlayan yollar ve hava taşıtlarının Türkiye Gümrük Bölgesi’ nde inebilecekleri gümrük işlemi yapılan havalimanları ilgili kamu kuruluşlarının görüşleri alınarak, müsteşarlıkça tespit edilerek Resmi Gazete’ de yayımlanır.
Genel hizmete açık demiryolları gümrük yolu sayılır.
Türkiye Gümrük Bölgesi’ ne giren veya çıkan taşıtlar gümrük gözetimine tabidir. Bunlar, yürürlükteki hükümlere uygun olarak, gümrük idareleri tarafından denetlenir.
Karayolu ile Türkiye Gümrük Bölgesi’ ne gelen taşıtların denetlenmesi bitmeden veya ilgili gümrük idaresinin izni alınmadan söz konusu taşıtlara yük ve yolcu alınıp verilemez ve taşıt yoluna devam edemez; trenlerin vagon değiştirmek veya eklemek suretiyle tertipleri değiştirilemez.
Türkiye Gümrük Bölgesi’ ne giren veya çıkan taşıtlar gümrük gözetimine tâbidir. Bunlar, yürürlükteki hükümlere uygun olarak, gümrük idareleri tarafından denetlenir.
Karayolu ile Türkiye Gümrük Bölgesi’ ne gelen taşıtların denetlenmesi bitmeden veya ilgili gümrük idaresinin izni alınmadan söz konusu taşıtlara yük ve yolcu alınıp verilemez ve taşıt yoluna devam edemez; trenlerin vagon değiştirmek veya eklemek suretiyle tertipleri değiştirilemez.
Türkiye Gümrük Bölgesi’ ne giriş ve çıkış ile gümrük idarelerindeki her türlü gümrük işlemleri normal çalışma saatleri içinde yapılır. Ancak, demiryolu katarları ve düzenli sefer yapan deniz, nehir, kara ve hava taşıtları gece ve gündüzün her saatinde Gümrük Bölgesi’ ne girip çıkabilirler.
Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine Girmesi; Türkiye Gümrük Bölgesi’ ne getirilen eşya, getiren kişi tarafından gecikmeksizin Müsteşarlıkça belirlenen usul ve esaslara uygun olarak; belirlenen bir gümrük idaresine veya gümrükçe uygun görülen herhangi bir yere, deniz veya havayoluyla ya da Türkiye Gümrük Bölgesinden geçmeksizin karayoluyla doğrudan bir serbest bölgeye götürülür.
Eşyanın Gümrüğe Sunulması; Gümrük Müsteşarlığı’nca belirlenen esaslara uygun olarak serbest bölgelere konulan eşya hariç olmak üzere, gümrük idaresine veya gümrük idarelerinin belirlediği veya uygun gördüğü diğer bir yere gelen eşya, bunu Türkiye Gümrük Bölgesine getiren kişi veya yerine göre eşyanın gelişinden sonra taşımasını üstlenen kişi tarafından gümrüğe sunulur.
Özet Beyan; Gümrüğe sunulan eşya için, eşyanın gümrüğe sunulmasını takip eden ilk iş günü mesai bitimine kadar ilgili gümrük idaresine bir özet beyan verilir. Özet beyan, Gümrük Müsteşarlığı’nca belirlenen örneğe uygun bir form ile yapılır.
Özet beyan, eşyayı Türkiye Gümrük Bölgesine getiren veya eşyanın gelişinden sonra taşıma sorumluluğunu üstlenen ya da bu kişiler adına hareket eden kişi tarafından verilir.
Özet beyanın, taşıtın Türkiye Gümrük Bölgesine gelişinden önce de gümrük idaresine tescil ettirilmesi mümkündür. Bu durumda, taşıt aracı gümrüklü sahaya gelmeden önce tescil edilmiş özet beyanın onay işlemleri yapılmaz.
Taşıyıcı veya temsilcisi tarafından özet beyan yerine orijinal manifesto, konşimento, CMR, CIM, CIV, TIR Karnesi veya Serbest Bölge İşlem Formu gibi belgelerden birinin ibraz edilmesi halinde bu belge de özet beyan olarak kabul edilir.
Eşyanın Gümrüğe Sunulması;
Eşyanın gümrük idaresine ya da gümrükçe tayin edilen veya uygun görülen herhangi bir yere getirilmesi üzerine, belirlenen usul ve esaslara uygun olarak, gümrük idarelerine yapılan bildirimidir.
    Eşyanın teslimi
    Eşyanın gümrük kıymeti
    Eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması
    Gümrük rejimi
    Gümrük denetimi
    Brüt ağırlık
    Net ağırlık
    Gümrükle ilgili belge saklama süresi
TIR GİRİŞİ
Transit Rejimi
    Taşıma izni verilmesi
    Transit rejimi kapsamı eşya taşınmasında kullanılan belge kapsamları
    Transit rejimi sona ermesi
    Teminat alınması
    Teminat alınmaması
Transit Rejimi
Yabancı eşya ile ihracat gümrük işlemleri tamamlanmış eşyanın gümrük gözetimi altında Türkiye Gümrük Bölgesi’ nde bir yerden diğer bir yere taşınması TRANSİT REJİMİ kapsamında yapılır
İthalat vergileri ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmayan serbest dolaşıma girmemiş eşya ile ihracatla ilgili gümrük işlemleri tamamlanmış eşyanın, gümrük gözetimi altında Türkiye Gümrük Bölgesi içinde bir noktadan diğerine taşınması, transit rejimi hükümlerine tâbidir.
Transit Rejimine Tabi Tutulan Eşya Türkiye Gümrük Bölgesi İçinde;
a.    Yabancı bir ülkeden gelip yabancı bir ülkeye,
b.    Yabancı bir ülkeden Türkiye'ye,
c.    Türkiye'den yabancı bir ülkeye,
d.    Bir iç gümrükten diğer bir iç gümrüğe taşınabilir.
Gümrük Antrepo Rejimi
    Antrepo işleticisi
    Antrepo kullanıcısı
    Gümrük antreposu
    Gümrük antrepo rejimi
    Genel antrepolar
    Özel antrepolar



KAÇAKÇILIK MEVZUATI


5607 Sayılı KAÇAKÇILIKLA MÜCADELE KANUNU
TBMM Kabul Tarihi: 21.03.2007
Kapsamı,


    Suç, teşebbüs, teşekkül, aramalar
    Silâh kullanma yetkisi
    Eşyaya el konulması
    Kaçak eşya naklinde kullanılan taşıt
    İçtima, yurt dışına çıkış yasağı
    Para cezalarının tahsili ve müteselsil sorumluluk
    Zamanaşımı
    Kamu davasının açılmaması hali
    Askere mahsus silâh ve mühimmat üzerinde işlenen kaçakçılık suçları
Kaçakçılığı Önleme, İzleme ve Araştırmakla Görevli Olanlar;
Mülkî amirler, Gümrük Müsteşarlığı personeli ile Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı’ na bağlı personel, bu Kanunla yaptırım altına alınan fiilleri önleme, izleme ve araştırmakla yükümlüdür. Kaçakçılığı önleme, izleme ve soruşturmakla görevli olanlar, operasyon gerektiren kaçakçılık olaylarından haberdar olduklarında kanunî görevlerini yapmaya başlar ve aynı zamanda mahallin en büyük mülkî amirine de bilgi verirler.
Kaçakçılığı önleme, izleme ve soruşturmakla görevli olanların bu Kanun kapsamına giren suçlarla ilgili bilgi ve belge talepleri, kamu veya özel, gerçek veya tüzel kişilerce, savunma hakkına ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla eksiksiz olarak karşılanmak zorundadır.
Kaçakçılık olaylarını ihbar edenlerin kimlikleri, izinleri olmadıkça veya ihbarın niteliği haklarında suç oluşturmadıkça açıklanamaz. Bu kişiler hakkında tanıkların korunmasına ilişkin hükümler uygulanır

 

ATA Karnesi (“Admission Temporaire” “Temporary Admission”) İşlemleri
ATA Karnesi (ATA Carnet):1961 tarihli Brüksel işbirliği Konseyi tarafından imzalanan ATA Sözleşmesi gereği, malların yurtdışında tanıtımı veya onarımı amacıyla gönderilen ve bu malların, gümrük vergisine tabi olmadan, gönderildikleri karşı ülke tarafından geçici kabulüne imkân sağlayan bir uluslararası gümrük belgesidir.
Kaçakçılık: Bilindiği üzere, teknolojik gelişmeler, sınır ötesi geçişlerin çabukluğu, ülkelerin ekonomi politikalarının değişimi gibi faktörler; kişilerin müşterek suç işlemelerini kolaylaştırmakta ve aynı zamanda suça uluslararası bir nitelik katmaktadır. Buna göre yasaların vermiş olduğu yetkiler dışındaki hareketlere kaçakçılık diyoruz.
Kaçakçılığın çok çeşitli türlerinin ülkemizde de yapıldığı bilinen bir gerçektir. Vergi oranlarının artırılması, fiyatların yükseltilmesi, çabuk ve kolay para kazanma hırsı, bazı ülkelere uluslararası düzeyde uygulanan ekonomik ve siyasi ambargolar, sınırlarımızdaki arazi yapısının geçişe müsait olması, alınan fiziksel önlemlerin, personelin, teknik ve elektronik donatımın yetersizliği personelin uzmanlaşamaması gibi nedenler kaçakçılığın oluşumunu artırıcı ve kolaylaştırıcı faktörler olarak gözümüze çarpmaktadır.
1-Pasavan: Sınır bölgelerinde, antlaşmalarla tespit edilmiş şartları taşıyan kimselere, komşu ülkenin topraklarına geçmek için, pasaport yerine verilen belgedir.
2-Pasavan Kapısı: Pasavanlı şahıslar için açılan ve gümrük muhafaza memurlarının kontrolünde bulunan kapılardır.
3-Giriş Kaçakçılığı: Kaçağa konu olan madde ve eşyaların yasadışı yollarla yurt içine getirilmesidir.
4-Çıkış Kaçakçılığı: Kaçağa konu olan madde ve eşyaların yasadışı yollarla yurt dışına çıkarılmasıdır.
5-Kaçakçılığa Teşebbüs: Kaçakçılık yapmak amacıyla gerekli vasıtaların hazırlanması ve kaçakçılığın kendi isteği dışında konulmuş önleyici tedbirler nedeniyle meydana gelememesi durumudur.
Ata Sözleşmesi’ ne Üye Ülkeler
1. Almanya    22. Hollanda    42. Malta
2. Amerika Birleşik Devletleri    23. Hong Kong    43. Mauritius
3. Andora    24. İngiltere     44. Moğolistan
4. Avustralya    25. İspanya    45. Norveç
5. Avusturya    26. İsrail    46. Polonya
6. Belçika/Lüksemburg    27. İsveç     47. Portekiz
7. Beyaz Rusya    28. İsviçre    48. Romanya
8. Bulgaristan    29. İrlanda    49. Rusya Federasyonu
9. Cebelitarık    30. İtalya    50. Senegal
10. Cezayir    31. İzlanda    51. Sırbistan
11. Çek Cumhuriyeti    32. Japonya    52. Singapur
12. Çin    33. Kanada    53. Slovak Cumhuriyeti
13. Danimarka    34. Kıbrıs    54. Slovenya
14. Estonya    35. Kore    55. Sri Lanka
15. Fas    36. Letonya    56. Tayland
16. Fransa    37. Litvanya    57. Tayvan
17. Finlandiya    38. Lübnan    58. Tunus
18. Fildişi Sahili    39. Macaristan     59. Türkiye
19. Güney Afrika Cumhuriyeti    40. Makedonya    60. Yeni Zelanda
20. Hırvatistan    41. Malezya    61. Yunanistan
21. Hindistan          

 

KABAHATLER KANUNU


    Kabahatin Tanımı
    Emre Aykırı Davranış
    Dilencilik
    Kumar
    Sarhoşluk
    Gürültü
    Rahatsız Etme
    İşgal
    Tütün Mamullerinin Tüketilmesi
    Kimliği Bildirmeme
    Çevreyi Kirletme
    Afiş Asma
    Silah Taşıma
    Uygulama
    Kabahatin İhmali Davranışla İşlenmesi
    Sorumluluk
    Organ Veya Temsilcinin Davranışından Dolayı Sorumluluk
    Kast Veya Taksir
    Hata
    Teşebbüs
    İştirak
    İçtima
  İDARÎ YAPTIRIMLAR Yaptırım Türleri
o    İdarî Para Cezası
    Soruşturma Zamanaşımı
    Yerine Getirme Zamanaşımı
    İdarî Yaptırım Kararı Verme Yetkisi



TIR SİSTEMİ TRANSİT REJİMİ


TIR KARNESİ


TIR Nedir?


TIR, Fransızca Transports Internationaux Routiers (http://tr.wikipedia.org/wiki/TIR)
Milletlerarası Nakliyat Birliği (IRU) tarafından 15 Ocak 1959 tarihinde Cenevre’ de 11 ülke (Avusturya, İsveç, Portekiz, Bulgaristan, Finlandiya, Macaristan, Fransa, Malta, İsviçre, Tunus ve Yugoslavya) arasında imzalanan birleşik taşımacılığına (karayolu, demiryolu, havayolu, su yolları) ve konteyner kullanılmasına izin veren bir sözleşmedir (1994).
Bu anlaşma ile ülkelerarası ticari eşya naklinde gümrük formaliteleri basitleştirilmiştir. Türkiye bu anlaşmayı 1961’ de kabul etmiş, 1966’ da tatbike koymuştur.
Uygulamada bu anlaşmaya dâhil ülkelerin karayolu vasıtaları, vasıtada yüklü bulunan gümrüklü eşyanın cinsini, miktarını, mahiyetini belirten bir TIR karnesiyle yine vasıtanın belli yerlerine takacakları TIR plakaları taşırlar. TIR karnesinde belirtilen ve vasıtada yüklü bulunan eşyanın gümrük kontrolü mahreç ülkede yapılmakta, varış noktasına kadar güzergâhta bulunan ülkelerin gümrüklerinde sadece harici kontroller -şüpheli durumlar hariç - yeterli olmaktadır.
Bu buluş ülkelerarası ticari eşya nakliyatını çok kolaylaştırmış ve hızlandırmıştır. Aranan tek husus, TIR plakası taşıyacak kamyon ve konteynerların sözleşmeye bağlı teknik şartnamede belirtildiği şekilde eşyayı koruyucu teçhizatı havi olmasıdır.
Türkiye’ de bu hususun tespiti ve uygunluk belgesinin verilmesi, TIR sözleşmesinin tatbiki ve kontrolü gümrük idarelerince yapılmaktadır.
TIR kamyonlarının taşıdıkları yüklerin vergileri hususunda, muhtemel kayıplara karşı tazmini açısından Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği kefil kuruluş olarak uluslararası görev yapmaktadır.
TIR sözleşmesinde, bu kolaylığı kötüye kullanacak kaçak mal taşıyanlarla ilgili cezai hükümler mevcutsa da Türkiye sözleşmenin bu hükümlerini imzalamamış, bu gibi durumlarda kendi mevzuatını uygulayacağını üye ülkelere bildirmiştir.
Avrupa’ dan ülkemize gelen TIR araçları için girişler Kapıkule, Dereköy gümrüklerinden, ülkemizden çıkışlar ise Yayla Dağı, Cilvegözü, Habur ve Gürbulak gümrüklerinden yapılmaktadır.
Transit Rejimi
Yabancı eşya ile ihracat gümrük işlemleri tamamlanmış eşyanın gümrük gözetimi altında Türkiye Gümrük Bölgesi’ nde bir yerden diğer bir yere taşınması TRANSİT REJİMİ kapsamında yapılır.
TIR Sisteminin Prensipleri
TIR Sistemi eşyanın uluslararası taşınmasında kullanılan bir gümrük transit sistemidir. Dayandığı beş temel prensip vardır.
a) Araç ve Konteynerların Güvenliği: Eşya mühürlü araç ya da konteynerda taşınır. Bu araçlar gümrük makamları tarafından onaylanır ve bu onay her iki yılda bir yenilenir.
b) Uluslararası Garanti Zinciri; Taşıma işlemi süresince oluşabilecek düzensizlikler nedeni ile ortaya çıkan gümrük vergi ve resimleri, uluslararası garanti zincirinin güvenliği altındadır.
c) TIR Karnesi: Eşyanın uluslararası taşıması için düzenlenen TIR Karnesi tüm giriş, çıkış ya da transit ülke gümrük makamları tarafından kabul görmüş bir garanti belgesidir.
d) Gümrük Kontrollerinin Karşılıklı Olarak Tanınması: Hareket gümrükleri tarafından alınan güvenlik önlemleri transit ve varış gümrük idarelerince kabul görür.
e) Kontrollü Giriş: TIR Sisteminde Karne verme ve garantör kuruluş olma görevi yetkili ulusal makamlarca verilir. Taşımacılar için ise sisteme giriş, karne veren ve garantör kuruluş ile ulusal gümrük makamları tarafından verilir
TIR Sistemine Kabul ve İhraç;
Nakliyeci firmalar istenen evraklar ile yeterli araç filosunun belgeleri ile birlikte yeterli teminatı yatırarak TIR Sistemine kabul talebi için bir dilekçe ile bağlı bulunduğu odaya müracaat ederler. Müracaat edilen oda gerekli araştırmaları yaparak şartları yerine getirenlerin taleplerini Uluslararası Nakliyeciler Birliğine (IRU) intikal ettirir. Birlikteki TIR komitesi bu müracaatları değerlendirerek bir sonuca bağlar. Olumlu olanların gerekli evrakları ilgili oda vasıtası ile nakliyeci firmaya ulaştırılır. Ancak bundan sonra TIR plakası ile taşımacılık yapılabilir.
Ulaştırma Bakanlığı tarafından verilen yetki belgesinin iptal edilmesi ile taşımacı kuruluş TIR sisteminden çıkarılır.
    Ayrıca karne sahibi firmanın iflası,
    Bir yıl veya daha fazla süre ile TIR karnesinin kullanılmaması,
    Odaların istediği bilgi, belge ve dokümanları vermeyerek kefil kuruluş ile işbirliğine gidilmemesi,
    Gümrük, kaçakçılık, TIR ve vergi mevzuatları gereği sorumluluklarını yerine getirmeme hususunda olumsuz davranışlarda süreklilik gösterilmesi
ve benzeri olaylar nedenleri ile TIR sisteminden çıkarılma söz konusu olabilir.





Tır Karne İşlemleri;
Eşya hareket, transit ve varış gümrüklerine TIR Karnesi ile beraber sunulur. TIR Karnesi usulüne uygun olarak ilgili gümrük idaresine onaylatılır. Bu işlemden sonra TIR Karnesi kefil kuruluşa iletilmek üzere, TIR işlemlerinin yürütüldüğü odaya iade edilir.
TIR Karneleri TOBB adına TIR işlemlerini yürütmekle görevlendirilen odalar tarafından dağıtılır. Karne hamilleri TIR işlemlerini yalnızca bu odalardan tercih edeceği birisi ile yürütür.
TIR İşlemleri Yapmaya Yetkili Odalar:
1. Antakya Ticaret ve Sanayi Odası    5. Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası    9. İzmir Ticaret Odası
2. Bolu Ticaret ve Sanayi Odası    6. Ankara Ticaret Odası    10. Kayseri Ticaret Odası
3. Bursa Ticaret ve Sanayi Odası    7. Gaziantep Ticaret Odası    11. Konya Ticaret Odası
4. Mersin Ticaret ve Sanayi Odası    8. İstanbul Ticaret Odası     
Tekrar Muayene
    İdare amiri tarafından gerek duyulanlar,
    Haklarında İhbar ya da kuvvetli bir şüphe bulunanlar,
    Mühürleri bulunmayanların veya koparılmış ya da bozulmuş halde olanlar,
    Brandalı taşıtlarda brandalarda sökük, yırtık veya TIR Sözleşmesinin 2 no.lu ekinde belirlenen şekle uygun olmayan yama bulunanlar,
    Kapalı römork veya konteynerlarda kırık ya da delik bulunanlar,
    Tartıda tespit edilen ağırlık ile TIR karnesinde kayıtlı ağırlık arasında farklılık olması, eşya kıymetinin çok düşük görülmesi,
Durumlarında tekrar muayene yapılabilir.
Özel Yük Taşıma Belgesi
    Ağır veya havaleli eşya taşımaya mahsus araçlara özel TIR karnesi verilir.
    Ağır veya havaleli eşya taşıyan taşıtlar için Karayolları Genel Müdürlüğü’ nden “Özel Yük Taşıma Belgesi” alınması mecburidir.
Denetleme Belgesi
    TIR Denetleme Belgesine Gümrük sahasını terk ettiği tarih ve saat yazılır
    Belirlenen güzergâh üzerindeki TIR denetleme ve konaklama noktalarına uğramak ve denetleme belgesine bu noktalarda gerekli işlemi yaptırmak zorundadır
Boş TIR Araçları İçin Taşıt Giriş-Çıkış Formu
    Boş olarak gelen
    Yükünü boşalttıktan sonra yurtdışına çıkacak olan
    Başka bir gümrük idaresine boş olarak sevk edilen
    Sınır Ticareti Uygunluk Belgesine istinaden ithal eşyasının taşımacılığında
düzenlenir.
Ticari Taşıtların Türkiye’ de Kalma Süresi
Beyan dikkate alınarak gümrük idarelerince belirlenen süredir.
Tır Karnesi Himayesinde Eşya Taşıyan Yabancı Taşıtların Kayıtları
TIR karnesi giriş ve çıkış (Volet–1, 2) yapraklarının arka yüzüne, taşıtın mülkiyet belgelerindeki bilgiler ve ayrıca taşıtın muayenesi sonucunda tespit edilen hususlar kaydedilir.
Taşıt Sigortası (Sigorta Poliçesi)
Türkiye Gümrük Bölgesi’ ne getirilen ticari kullanıma mahsus kara taşıtları için ilgili ülke tarafından düzenlenmiş ve Türkiye’ de geçerli olan (Yeşil Sigorta) sigorta poliçesi ibraz edilmelidir.
Türkiye Gümrük Bölgesinde kalacağı süre kadar geçerli zorunlu trafik sigortası yaptırılır.


TIR SİSTEMİNİN UYGULAMA ALANI


Mühürlü taşıtlar ve konteynerler içinde taşınan eşyadan, yol boyundaki giriş gümrük idarelerinde gümrük vergileri, KDV, Fon veya teminat istenmez, yol boyu gümrük idarelerinde muayeneye tabi tutulamaz

Tır Karnesi Şekil Şartı
TIR karnesinin TIR Sözleşmesi hükümlerine uygun ve doğru olarak düzenlenmiş olması gerekir.
Kefil Kuruluş
TIR Sözleşmesi’ne taraf olan ve uygulayan ülkeler ile bu ülkelerde TIR karnesi vermeye yetkili kefil kuruluşların listesi ve bu kuruluşlar tarafından verilen TIR karneleri kapağının 4. satırına basılan kaşe veya mühür ile atılan imza örnekleri müsteşarlıkça (Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü) genelge olarak yayımlanır.
Bu kefil kuruluşlardan başka kuruluşlar tarafından verilen karneler kabul edilmez.
Karayolu Taşıtı Onay Belgesi
Onay belgesi Karayolu ile Uluslararası Eşya Taşımacılığı Yapan Taşıtların TIR Sözleşmesi nde belirtilen teknik şartlara haiz olduğunu gösteren belgedir.
Onay belgesi, bu belgeyi veren ülkenin dilinde ve Fransızca veya İngilizce basılıdır.
Müsteşarlıkça (Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü) TIR Sisteminden istifadesi uygun görülerek tezkiye edilen firmalara kayıtlı taşıtlara onay belgesi verilir.
Karayolu Taşıtı Onay Belgesi Verilecek Taşıt ve Römorklar
TIR Sözleşmesinin 12., 13. ve 14. maddeleri hükmüne dayanılarak;
Kamyonlar, özel amaçlar için kullanılan taşıtlar (soğuk hava tertibatı, sarnıçlı, tecritli, tanker v.b. gibi), brandalı taşıtlar, römork ve yarı römorklar için onay belgesi verilir.
Düzenlenen Onay Belgelerinin;
    Bir nüshası taşıtın bağlı olduğu firmaya verilir.
    Bir nüshası firmanın müracaat dilekçesinde de belirttiği, TIR işlemlerini yürüttüğü Odaya resmi yazı ile gönderilir.
    Bir nüshası onay belgesini veren komisyon tarafından düzenlenecek tutanakla birlikte Gümrük İdaresi’ nde

gümrük idaresine onaylatılır. Bu işlemden sonra TIR Karnesi kefil kuruluşa iletilmek üzere, TIR işlemlerinin yürütüldüğü odaya iade edilir.
TIR Taşıması
Eşya, TIR Karnesi himayesinde hareket noktasındaki gümrük idaresinden, varış noktasındaki gümrük idaresine kadar bir prosedür altında taşınır ve bu prosedüre TIR Sözleşmesi kapsamında "TIR taşıması" denir.
Hareket, varış ve transit olarak geçilecek ülke ve/veya gümrük idaresi sayıları göz önüne alınarak, farklı basılmıştır. TIR karnesi açılırken, karneye işlem yapacak olan hareket, transit ve varış gümrük idareleri sayısı hesaba katılmalıdır. Örneğin 6 yapraklı bir TIR Karnesi 6 gümrük idaresi arasında kullanılabilir.

TIR Sözleşmesine Taraf Ancak Uygulamayan Ülkeler
1.    Avrupa Birliği    4.    Bosna Hersek    7.    Kanada    10.    Uruguay
2.    Amerika Birleşik Devletleri    5.    Cezayir    8.    Kore       
3.    Afganistan    6.    Endonezya    9.    Şili       

TIR Sözleşmesine Taraf ve Uygulamayan Ülkeler
1.    Almanya    11.    Estonya    21.    İspanya    31.    Litvanya
2.    Arnavutluk    12.    Fas    22.    İsrail    32.    Lübnan
3.    Avustralya    13.    Fransa    23.    İsveç    33.    Lüksemburg
4.    Azerbaycan    14.    Finlandiya    24.    İsviçre    34.    Macaristan
5.    Belçika    15.    Gürcistan    25.    İtalya    35.    Makedonya
6.    Beyaz Rusya    16.    Hırvatistan    26.    Kazakistan    36.    Malta
7.    Bulgaristan    17.    Hollanda    27.    Kıbrıs    37.    Moldova
8.    Çek Cumhuriyeti    18.    İngiltere    28.    Kırgızistan    38.    Moğolistan
9.    Danimarka    19.    İran    29.    Kuveyt    39.    Norveç
10.    Ermenistan    20.    İrlanda    30.    Letonya    40.    Türkiye

TIR Sözleşmesine taraf ve uygulayan ülkeler; ( Harita üzerinde mavi renkli yerler )
TIR Sözleşmesine taraf ancak uygulamayan ülkeler ( Harita üzerinde kırmızı renkli yerler )

 



    TIR karnesi yalnız bir yolculuk için geçerlidir.
    TIR karnesinde bu taşıma ile ilgili kabul ve ibra işlemleri için yeterli sayıda koparılabilir yaprak bulunur.
    Her karayolu taşıtı veya konteyner için bir TIR karnesi düzenlenir.
    TIR karneleri, varış noktasındaki gümrük idaresinde TIR taşımacılığı sonuçlanıncaya kadar geçerlidir.
    Normal ve ağır veya havaleli eşyadan oluşan karma yüklerin bir TIR taşımasına konu olması halinde normal eşyanın taşınmasını himaye etmek üzere ayrı bir TIR karnesi kullanılır.
    Ağır veya havaleli eşyanın taşınması için kullanılan TIR karnesinin kabı ve tüm yaprakları üzerinde İngilizce veya Fransızca büyük harflerle "ağır veya havaleli eşya" ibaresi bulunması gerekir.
    Bir TIR taşıması, birkaç hareket ve varış gümrük idarelerini kapsayabilir fakat hareket ve varış gümrük idarelerinin toplam sayısı dördü geçmemelidir.
    1 hareket gümrük idaresi 1 varış gümrük idaresi,
    1 hareket gümrük idaresi 2 varış gümrük idaresi,
    2 hareket gümrük idaresi 1 varış gümrük idaresi,
    1 hareket gümrük idaresi 3 varış gümrük idaresi,
    2 hareket gümrük idaresi 2 varış gümrük idaresi,
    3 hareket gümrük idaresi 1 varış gümrük idaresi




    TIR karnesi varış gümrük idarelerine ancak bütün hareket gümrük idarelerinin bu TIR karnesini kabul etmeleri halinde sunulabilir.
    TIR Sözleşmesinin 18 inci maddesi ve TIR Karnesi'nin Kullanılmasına İlişkin Kurallara göre bir TIR taşıması 4 'den fazla hareket ve varış gümrük idarelerini içeremez.
    İlk TIR Karnesi 4 taneye kadar hareket ve varış Gümrük idaresi içerebilir.
    Birinci TIR karnesinin son varış Gümrük idaresi, ikinci TIR karnesi için hareket Gümrük idaresi olacak ve ikinci Karne en fazla 3 varış gümrük idaresi içerebilecektir.
    Bu seçenekte en fazla 7 tane hareket ve varış Gümrük idaresi kullanılabilmektedir.
    Aynı anda birden çok karayolu taşıt dizisi (kamyon-römork) veya birden çok konteynerin kullanılması durumunda
    Her bir karayolu taşıtı veya konteyner için ayrı bir TIR karnesi verilebileceğinden bu TIR karnelerinin her biri 4 taneye kadar yükleme ve boşaltma yeri içerebilecektir.
    Birden fazla TIR karnesi kullanılması durumunda giriş, hareket, varış veya çıkış gümrük idarelerinde yapılacak işlemlere ilişkin olarak, bir TIR karnesi için yapılan işlemler diğer TIR karneleri içinde aynı şekilde yerine getirilir.
Kabul Edilmeyen Tır Karneleri ve Düzeltmeler
    Silinti veya kazıntı bulunan TIR karneleri kabul edilmez.
    Hatalı yazının üzeri okunaklı şekilde çizilip doğrusu yazılır.
    Düzeltmeler ve ilavelerin yanına değişikliği yapan kişi tarafından imza edildikten sonra düzeltme tescil sırasında resmi mühürle mühürlenir.
Giriş Gümrük İdaresi Tarafından Yapılacak İşlemler
    Gümrük Muhafaza Memuru gümrük sahasına giren TIR aracının giriş kaydını yapar.
    Pasaport polisi sürücü pasaportuna giriş damgası vurur.
    Polis TIR Denetleme Belgesi’ ni dört nüsha olarak düzenleyerek sürücüye verilir.
    Kantarda tartılan TIR aracı için tartı fişi verilir.
    TIR Karnesi, Karayolu Taşıtı Onay Belgesi, Denetleme Belgesi, Tartı Fişi ve diğer belgeler TIR tescili ile görevli gümrük memuru tarafından kontrol edilir.
    İTHALAT-TRANSİT- MAHRECE İADE-TRANSİT - GERİ GELEN EŞYA - işlem ile ilgili kaşe 2 nolu bölüm altındaki resmi kullanım bölümüne basılır.
    İşlemi biten TIR aracının gümrük sahasını terk ettiği tarih ve saat, gümrük yetkililerince tır denetleme belgesine yazılır ve imzalanır.
    Dört nüsha olarak düzenlenen bu belgenin iki nüshası araç sürücüsüne verilir, Bir nüshası gümrük sahasının çıkış noktasında bulunan gümrük muhafaza memuruna verilir, bir nüshası da gümrükte saklanır.
Hareket Gümrük İdaresi Tarafından Yapılacak İşlemler
    Taşımacı firma temsilcisi veya sürücü tarafından TIR İhracat (TIRİHR) özet beyanı düzenlenir.
    Tescil edilen özet beyana ilişkin TIR karnesi ve ekleri gümrük onay memuruna teslim edilir.


Varış Gümrük İdaresi Tarafından Yapılacak İşlemler
Bilgisayarlı Gümrüklerde; Varış gümrük idaresinde otomatik olarak oluşturulan özet beyanın tescil numarası ve görevlendirilen muayene memurunun sicil numarası TIR Karnesi üzerine kaydedilir.
Tescil Edilen Tır Karnesini Alan Antrepo veya Geçici Depolama Yerinde Görevli Memur;
    Taşıt evsafının belgelerine uygun olup olmadığını,
    Hareket noktası gümrüğü veya yol boyu ülkelerin gümrük idarelerince vurulan mühürlerin sağlam olup olmadığını,
    Taşıt brandasında sökülme veya yırtılma, kapalı römork ve konteynerlarda kırılma veya delinme olup olmadığını,
    Gizli bölme bulunup bulunmadığını kontrol eder
Eşyanın antrepoya veya geçici depolama yerine veya gümrükçe izin verilen yerlere boşaltmasına kendi gözetim ve sorumluluğu altında müsaade eder.
    TIR karnesi kapsamı eşyanın tamamının boşaltılmasına müteakip yabancı taşıtın, Türkiye gümrük bölgesinde kalacağı sürede denetimin ve takiplerinin sağlanabilmesi veya taşıtın yurtdışı edilmesini teminen Taşıt Giriş-Çıkış Formu düzenlenir
Eşyanın Boşaltma İşlemini Yapan Gümrük İdaresince
    TIR karne çıkış yaprağı ve dipkoçanındaki ilgili bölümlerine boşaltılan eşyaya ait (kap adedi, ağırlığı, ölçüsü, miktarı) gerekli boşaltma kayıt ve meşruhatı verilir.
    Teslim ve tesellüm tutanağı ile TIR karnesi kapsamı eşyaların birbirine uygun olması,  varsa ödenmesi gereken para cezasının ödendiğinin anlaşılması üzerine, TIR karnesi çıkış yaprağı ve dipkoçanının ilgili bölümlerine; imza konulup, gümrük mührü ile mühürlenerek TIR karnesi çıkış yaprağı koparılır.
    TIR karnesi kapsamı eşya gümrük denetlemesi altına alınmak suretiyle TIR karnesi sonlandırılmış olur.
    TIR karnesi kapsamı eşyanın tamamının boşaltılmasına müteakip yabancı taşıtın, Türkiye gümrük bölgesinde kalacağı sürede denetimin ve takiplerinin sağlanabilmesi veya taşıtın yurtdışı edilmesini teminen taşıt giriş-çıkış formu düzenlenir.
Özet Beyan Olarak Verilen Tır Karnesinde Kayıtlı Miktara Göre Tespit Edilen Eksiklik veya Fazlalıklar;
    Eksik veya fazla çıkan kaplar ile dökme eşyada %3’ü aşan eksik veya fazla eşya hakkında eksiklik veya fazlalık takibatı yapılır.
    TIR karnesinde kayıtlı dökme gelen eşyadaki % 3’ü aşmayan eksiklik veya fazlalıklar için takibat yapılmaz.
    TIR karnesinde kayıtlı eşyadan kap adedi itibariyle tamam çıkan ancak; sayı, baş, ağırlık gibi ölçülerinde eksiklik veya fazlalık olan eşya için takibat yapılmaz.
“Şartlı İbra Edilmiştir” Şerhi Konulması
TIR karnesi çıkış yaprağına ve dipkoçanının ilgili bölümlerine; TIR karnesinde kayıtlı miktara göre eksik veya fazla çıkan eşya miktarı kaydedilerek üzerine; “ŞARTLI İBRA EDİLMİŞTİR” yazılır veya kaşe basılır. Bununla birlikte bilgisayar kaydı  "Şartlı İbra Edildi" şeklinde yapılır.
İspatlama Süresi
TIR karnesinde kayıtlı miktara göre eksikliğinin veya fazlalığının tespit edildiğini gösterir tutanağın imzalandığı tarihte yapılan bildirim üzerine 3 aylık bir süre verilir. Bu süre içerisinde TIR karnesi hamilinden (Taşıyıcı Firma) eksiklik veya fazlalığın neden kaynaklandığının belgelenmesi istenir.
Belgelere Konsolosluk Onayı
TIR karnesi hamilince (Taşıyıcı Firma); Eşyanın mahrecinden yüklenmediği veya yanlışlıkla başka yere çıkarıldığı veya kaza ve avarya neticesinde kaybolduğu veya çalındığına ilişkin belgenin, eşyanın yüklendiği liman yetkilileri, çıkış acenteleri, taşımacı kuruluş kamu kuruluşu ise bu kuruluştan alınarak, eşyanın yüklendiği limandaki en büyük mülki idare amirince, gümrük idaresince, ticaret ve sanayi odalarınca, liman başkanlığınca, konsolosluk veya büyükelçilerden herhangi birisine tasdik ettirilerek ibrazı gerekir.
Eksikliğe Ait Belge Geçersizliği, Sunulmaması;
Eksikliğe ilişkin olarak verilen süre sonunda ibraz edilen belgelerin geçerli sayılmadığı veya herhangi bir belge ibraz edilmediği takdirde gümrük idaresince; eksik çıkan eşyaya isabet eden gümrük vergi ve resimleri tahakkuk ettirilerek TIR karnesi hamilinden tahsil edilir.
Kayıp Eşya Gümrük Vergisinin Tır Karnesi Hamilinden Tahsil Edilmemesi
Gümrük vergilerinin tahsil edilememesi halinde, TIR sözleşmesinin 11/1. maddesindeki süre dikkate alınarak TIR karnesi Volet 2 aslı, ekleri ve gerekli belgeler kefil kuruluş ve diğer kurumlar nezdinde gerekli takibatta bulunulmak üzere derhal Müsteşarlığa ilgili gümrük müdürlüğü tarafından (Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü) gönderilir.
Fazlalığa Ait Belge Geçersizliği, Sunulmaması
Fazlalığa ilişkin olarak verilen süre sonunda ibraz edilen belgelerin geçerli sayılmadığı veya geçerli bir belge ibraz edilmediği takdirde fazla eşyaya el konularak müsadere edilir ve fazla çıkan eşyanın CIF kıymeti kadar para cezası alınır.
Müsaderesi gereken beyan fazlası eşya için; gümrük idare amiri başkanlığında, varsa bir müdür yardımcısı, bir muayene memuru ve bir gümrük memurundan oluşan heyet marifetiyle müsadere kararı alınır. Müsadere kararı alınan eşya hakkında tasfiye hükümleri uygulanır.


 

 


SRC BELGESİ BAŞVURU EVRAKLARI

 


ODY BELGESİ BAŞVURU EVRAKLARI 


 

ÜDY BELGESİ BAŞVURU EVRAKLARI